Archive for the ‘Burmese women’ Category
Meinma-sha
In 1958, a prison story of U Hla was planned to film in Rangoon by Thu-kha. Ah-mya, the leading character in this gay-and-son-lover story, would be shot with a prime movie star from pre-war Burma, May Shin, in her 40s. But the plan was aborted and only stills from the project were left to record [...]
Filed under: arts and culture, Burmese women, literature, media | Leave a Comment
ပ်ဥ္ဦးလြန္သုိ႔ လြန္းလ်က္သာ
ဘေလာက္မကိုင္တာၾကာပီ အဖြားႏွစ္လည္ေလး ေရးမွ စိတ္ကူးတုန္း အန္တီ ဝင္ဒီေလာရုံကို သြားသတိရသည္။ ေျမာက္အီလီႏြိဳင္းက ဆရာေစာ ေျပာဘူးသလို ဗမာျပည္ ဘာသတိရဆုံးလဲဆို အေပါင္းအသင္းပါပဲ။ ကုိယ္နဲ႔ေလေပါက္တူတာ ခ်င္းမွ ပုိအလြန္းသင့္တာကလား။ သုိ႔ေၾကာင့္ ဗမာျပည္ သတင္းစာေလာက ေရွးျဖစ္ေဟာင္း ေျပာလို႔ရသည့္ ေနးရွင္းႏွင့္ ဘိလပ္လာအဖြဲ႔က်သလို အင္တာနက္မွလည္း လူ႔ျပည္မွာ (မရွိေတာ့ေသာ)ဇဝန၏ ေပါက္စႏွင့္ ေတြ႔ေနသည္။ တေလာကတင္ အန္တီ ဝင္ဒီႏွင့္စပ္၍ အုိးေဝ ဦးညိဳျမသမီး လြစ္လမ္းတြင္ လက္ဘက္ရည္ဆိုင္ဖြင့္ထားေၾကာင္း သူေတြ႔ခဲ့သည္ကုိေျပာသည္။ အဲဒိ လက္ဘက္ရည္ဆိုင္ ဆႏြင္းမကင္းေကာင္းတာ သိတယ္၊ ျမနဲ႔စတယ္၊ သူ႔သမီးမွန္းမသိတာဟု ဖလွယ္မိသည္။ အဲဒါ သူ႔အေဖမသာမွာ ေဆးေပါ့လိပ္ အေဖနဲ႔ တပုံစံထဲခဲတဲ့ အညာက သမီးဆိုဒါ ေနမယ္ဟု တကၠသုိလ္စိန္တင္ေရးတဲ့ သူ႔ဆရာအေၾကာင္းကုိ ျပန္ေဖာက္သည္ခ်ခဲ့သည္။ အန္တီက [...]
Filed under: anniversaries, Burmese women, family | 1 Comment
မမခင္၏အမတ္ခရီး
၁၉၇၀ခန္႔က ျမန္မာပုံစံ မဂၤလာေဆာင္တပြဲက လူႀကီးမိဘမ်ားႏွင့္ရုိက္သည့္ဓာတ္ပုံတပုံကုိ မွတ္မိေနသည္။ ေမၿမိဳ႕ သမၼတအိမ္ေဟာင္း လင္ကလူဒင္ေရွ႕တြင္ က်ေနာ့အဖုိးအဖြားမ်ား အျခားဘုိးဘြားစုံတြဲတတြဲႏွင့္ သတုိ႔သားသတုိ႔သမီးမ်ားျဖစ္ပါသည္။ အမဝမ္းကြဲႏွင့္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီဝင္တေယာက္သားမဂၤလာေဆာင္တြင္ ေကာင္စီဝင္၏ေယာကၡမ လူဝင္လူထြက္မင္းႀကီးေဟာင္းဦးထြန္းညိဳႏွင့္ ဇနီးေဒၚမမခင္ (မဟာသိပၸံ၊ခ်ီကာဂုိ)က လူထုဦးလွ-ေဒၚအမာတုိ႔ႏွင့္အတူ ႏွစ္ဖက္ဘုိးဘြားလုပ္ေပးရသည္။ ထုိမွ ေဒၚမမခင္ႏွင့္ပတ္သက္သည္မ်ားဖတ္မိေသာအခါ ထုိအမ်ိဳးသမီးႀကီး၏ႏုိင္ငံေရးဘဝကုိပါ သိလာရသည္။ သူကား စစ္ႀကီးမတုိင္ခင္က ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးထဲမွ ရွားရွားပါးပါးျဖစ္ေသာ မင္းတုိင္ပင္အမတ္ ၄ ဦးထဲက တဦးျဖစ္သည္။ မိန္းမအမတ္ေတြကုိ အမတ္မင္းမဟု အာလုပ္ျပဳရမလားဟု သိပၸံေမာင္ဝ သနပ္ခါးတြင္ ေသာလုံးထုတ္ခဲ့သည္။ ေဒၚမမခင္ အမတ္ျဖစ္ပုံမွာကား နန္းရင္းဝန္ေဟာင္း ေဒါက္တာဘေမာ္၏ ဆင္းရဲသားပါတီအတြက္ ၾကားေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ရမည္းသင္းဘက္မွ အေရြးခံခဲ့ျခင္းပင္။
Filed under: Burmese women, family, history, politics | 1 Comment
ျမန္မာနုိင္ငံရဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးျပႀကီး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား နဲ႔ ျပည္နယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္ အမ်ားအျပားမွာ ဝိဇၨာသိပၸံ တကၠသုိလ္ေတြကုိ တည္ေဆာက္ထားသလုိ ကြန္ပ်ဴတာတကၠသုိလ္၊ နည္းပညာတကၠသုိလ္၊ ေဆးတကၠသုိလ္၊ ေဆးဝါးကြ်မ္းက်င္တကၠသုိလ္ စတဲ့ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ပညာသင္ တကၠသုိလ္ေတြ တည္ေဆာက္ထားတာက မေရမတြက္နုိင္ေအာင္ေလာက္ကုိ မ်ားျပားလွပါတယ္။ အဲဒီလုိ တကၠသုိလ္ေတြကုိ ေဒသအမ်ားအျပားမွာ တည္ေဆာက္တယ္ဆုိတာက ပတ္ဝန္းက်င္ၿမိဳ႕ရြာမွာ ေနတဲ့ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြ လြယ္လင့္တကူ ပညာသင္ႏုိင္ေရးနဲ႔ အဲဒီေဒသေတြ ဖြြံ႔ၿဖဳိးေရးအတြက္ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း အာဏာပုိင္ေတြက ေျပာၾကပါတယ္။ တကယ္ဘဲ အဲဒီတကၠသုိလ္ေတြရဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ၿမိဳ႕ရြာေတြ ကေန ေက်ာင္းလာတက္တဲ့ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြ အဆင္ေျပေျပနဲ႔ ပညာသင္ၾကားနုိင္ၾကပီလားလုိ႔ ေမးလာရင္…။ အဲဒီတကၠသုိလ္ရဲ့ ေဘးပတ္ဝန္းက်င္ အရပ္ေဒသက လာတက္တဲ့ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြ ေနႏုိင္တဲ့ လူေနေဆာင္ေတြ မေဆာက္ေပးေတာ့ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြရဲ့ ေနေရးထုိင္ေရးမွာ အေတာ့္ကုိ ကသိကေအာင့္ [...]
Filed under: Burmese women, education, guest column | 4 Comments
မမတုိ႔သိန္သေရ
ေဒၚစုလြတ္ထဲက ေရးဘုိ႔မွန္းထားတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေရးေဆာင္းပါးပါ။ ေလာေလာဆယ္ ျပည္တြင္းမွာ မဂ်ဴးနဲ႔ ေဒၚျမေႏွာင္း(ညိဳ)၊ ေဆြဇင္ထုိက္စတဲ့ အနည္းစုကပဲ အမ်ိဳးသမီးေရး ေျပာေဘာ္ေရးေဘာ္ရတာရယ္၊ ျပည္တြင္းျပည္ပ အမ်ိဳးသမီးေခါင္းေဆာင္ဆုိရမယ့္ မိန္းမႀကီး မိန္းမကေလးတခ်ိဳ႕လုပ္ေပါက္က စားေပါက္ပုိဆန္ေနတာကုိ အားမရတာရယ္၊ မိန္းမသတင္းေထာက္ ဘေလာက္ဂါဆုိတာေတြအမ်ားစုရဲ့ အေရးအသားအေတြးအေခၚက အေတာ္ကုိ “အရပ္ဆန္”ေနတာရယ္ အေထြေထြေပါ့ေလ။ ေဒၚစုတေယာက္ထဲ ထီးထီးႀကီးျဖစ္ပီး က်န္တဲ့သူမ်ားက “က်မတုိ႔ယိမ္းက ေျခာက္ျပားတန္.. ေသာက္စားတန္တာ တုိင္းသိပါရဲ့” ျဖစ္ေနတာက ဒုကၡ။ ၈၈ ပီးစက အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ့ ဆုိရွယ္လစ္လြန္ ဒီမုိကေရစီေမွ်ာ္တဲ့ စပြန္ဆာမဲ့ ႏုိးၾကားမႈကုိပဲ ေအာက္ေမ့ပါတယ္။ နားနဲ႔မနာ ဖဝါးနဲ႔နာ း) (၁) “ပညာပါရမီ ျပည့္ဝစုံလင္သည္ ကမၻာတြင္ေစမည္ မိန္းမအာဇာနည္ တုိင္းျပည္တြင္းမွာ လင္းေပသည္..” (ေမသန္း-ပ်ိဳ႔လက္႐ုံးသီခ်င္း၊ ၁၉၄၀၊ ဇန္နဝါရီ၊ ကုိလံဘီယာဓာတ္ျပား) ႏုိင္ငံတကာအမ်ိဳးသမီးမ်ားေန႔ရာျပည့္ခ်ိန္တြင္ [...]
Filed under: anniversaries, Burmese women, politics | 5 Comments
ေက်ာင္းအမႀကီးရဲ့ အႏုပညာ
သၾကၤန္နားနီးေတာ့ ဒီခ်ိန္ဆုိ နဂါးတုိက္ႀကီးေပၚ ဆုိင္းတၿခိမ့္ၿခိမ့္နဲ႔ အကတုိက္ေရာေပါ့၊ သီခ်င္းသစ္ေတြတက္ၾကေရာေပါ့လုိ႔ပဲ စိတ္ထဲေအာက္ေမ့ေနပါတယ္။ သၾကၤန္ဆုိတာ ေပ်ာ္စရာမဟုတ္တာေတာ့ ၾကာခဲ့ပါပီ။ သူမ်ားႏုိင္ငံက ကာနီဗယ္ပြဲေတြနဲ႔မျခား ရုိင္းစုိင္းတဲ့ စတိတ္႐ႈိးေရပက္ပြဲျဖစ္ခဲ့ပီပဲ။ သီခ်င္းအေဟာင္းေတြပဲ ျပန္ဖြင့္ၾကတာေပါ့။ 1980 Myo-ma Thagyan ဒီတပုဒ္မွာေတာ့ ေပ်ာက္ေနပီျဖစ္တဲ့ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြရဲ့ လြတ္လပ္ယဥ္ေက်းတဲ့ေပ်ာ္မႈအေလ့ကုိလဲ ျပန္ေျပာခ်င္တာပါရဲ့။ ေဒၚဦးဆုိတာ ေက်ာ္ဟိန္းစတိတ္႐ႈိး တုိက္ေအာက္ထပ္ တံခါးပိတ္ဆုိခုိင္းခဲ့တဲ့သူပဲ။ (၁) က်ေနာ့စိတ္ထဲတြင္ စြဲက်န္ေနေသာ ေမေမဦး၏ ပုံရိပ္သြင္မွာ ဆရာဦးေငြကုိင္ဆြဲသည့္ ဆီေဆးကားေလးထဲမွ စပုိ႔ရွပ္ စိမ္းျပာေရာင္ဝတ္ ဆံလွဳိင္းတြန္႔ အေမာက္ဖြာထားေသာ ၁၉၅၀ေက်ာ္ဖက္ရွင္ႏွင့္ ျပံဳးလဲ့လဲ့အမ်ိဳးသမီး တေယာက္သာ ျဖစ္သည္ ။ ထုိရုပ္ပုံရွင္ ဖြားႀကီးေတာ္ဟု ေျမးတသုိက္က ေခၚစမွတ္ ျပဳသည့္ အေမဦးရာျပည့္ခ်ိန္ ေရာက္လာပီဆုိေတာ့ အေဘးဖုိးထင္ ႏွစ္တရာျပည့္ျပကၡဒိန္အေဟာင္းေလး ေနာက္ေက်ာတြင္ မွတ္ထားခဲ့ေသာ [...]
Filed under: anniversaries, arts and culture, Burmese women, family, history, recycled | Leave a Comment
Refiguring Women, Colonialism, and Modernity in Burma by Chie Ikeya January 2011, University of Hawai`i Press. ႐ွမ္း-ဂ်ပန္အမ်ိဳးသမီး မခ်ိအဲစာအုပ္က စစ္ႀကီးမျဖစ္ခင္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေလ့လာမႈမွာ ေဒၚမီမီခုိင္ရဲ့ The World of Burmese Women (1984) ေနာက္မွာ ပထမဆုံး ျပည့္ျပည့္စုံစုံ ေပၚထြက္လာတာပါ။ ျမန္မာေခတ္ၿပိဳင္စာအုပ္စာတမ္းမ်ားကုိလဲ လႈိင္လႈိင္ႀကီး ကုိးကားလုိ႔ပါ။ ဗမာလုိ တကၠသုိလ္ၾကည္မာ၊ ေစာမုံညင္းတုိ႔ အေရးအသားမ်ားေလာက္ပဲ ဖတ္စရာရွိရာကေန အခုကုိးကားညႊန္ျပစရာ တအုပ္ထြက္လာပါပီ။
Filed under: Burmese women, history, literature, nationalism, news | Leave a Comment
