၂၀၁၂ မွတ္တရ
၂၀၀ ျပည့္
ဆီးပန္းနီဆရာေတာ္ (ျမန္မာ ၁၁၇၃-၁၂၅၀) ဇန္နဝါရီ ၉
စေလဦးပုည (ျမန္မာ ၁၁၇၄၊ ၁၁၇၅၊ ၁၁၇၈ – ၁၂၂၉) ၁၉၆၃ က ၁၅၀ ျပည့္က်င္းပ
ရာျပည့္
ဂ်ာနယ္ေက်ာ္ဦးခ်စ္ေမာင္ (၁၉၁၂-၁၉၄၆) ဇန္နဝါရီ ၁
ေရႊကုိင္းသား (၁၉၁၂-၁၉၈၇) ဇန္နဝါရီ ၅
မဟာသီရိသုဓမၼေဒၚခင္ၾကည္ (၁၉၁၂-၁၉၈၈) ဧၿပီ ၁၆
ပန္းခ်ီဦးဘၾကည္ (၁၉၁၂-၂၀၀၀) ဇူလုိင္ ၁၆ Continue reading ‘၂၀၁၂ မွတ္တရ’
Filed under: anniversaries, history, literature, politics | 8 Comments
D.G.E. Hall Scholarship
Deadline: 31 January 2012
There is one D.G.E Hall Scholarship for applicants who are proposing to register full-time for taught Masters programmes at SOAS in the academic session 2012/13.
The scholarship is shared with International Student House (ISH). The minimum value of the scholarship provided by SOAS will be £12,000 but the total value will be confirmed once the level of the School’s funding for 2012/13 is confirmed. In addition, ISH provides free accommodation together with a small contribution in food vouchers to be spent in the ISH restaurant.
Eligible Programme
Any full-time Masters programme
Part-time programmes are not eligible
Candidate Criteria
Applicants must possess a good honours degree from a U.K. university or equivalent recognized by the School. Candidates in their final year of study for a first degree are invited to apply.
Open only to those holding a Burma/Myanmar passport. Continue reading ‘D.G.E. Hall Scholarship Deadline: 31 January 2012’
Filed under: education, news | Leave a Comment
ရာထူးအႀကီးဆုံးကဗ်ာဆရာ
Illustration by Aung Soe
ျမန္မာရုိးရာေတးမ်ား ျမန္မာဆုိရုိးစကားစသည္တုိ႔ကုိ ေအာက္စဖုိ႔ဒ္ စကၤာပူတုိ႔မွ ရုိက္ႏွိပ္ထုတ္ေဝခဲ့ေသာ စာေရးဆရာေမာင္ျမင့္သိန္းရွိေသးလွ်င္ ၁၁၁ ႏွစ္ျပည့္ခဲ့ေလပီ။
စာေပႏွင့္ မႏုႆေဗဒ ပညာရွင္ ေဒါက္တာထင္ေအာင္ႏွင့္ ျမန္မာ အဂၤလိပ္စာေပဌာနမ်ားက မူ ညီအမမ်ား၏အကုိေလး ဦးျမင့္သိန္း (၁၉၀၀-၁၉၉၄)မွာ အဂၤလိပ္ေခတ္
ATM, OBE ႏွင့္ ဒိန္းမတ္အစုိးရေပးေသာ ဘြဲ႔မ်ား၊ ျမန္မာအစုိးရဝန္ထမ္းမ်ားအတြက္ အျမင့္ဆုံး အဂၢမဟာသေရစည္သူႏွင့္ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ဥပေဒပါရဂူဘြဲ႔ခံ ေနာက္ဆုံးလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္
တရားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္လည္းျဖစ္သည္။ ကုိမင္တန္အေရး ကုလသမဂၢတြင္အေရးဆုိခဲ့ေသာ ျမန္မာကုိယ္စားလွယ္ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ သူ႔ကုိပုိမွတ္မိၾကမည္။ သူ႔ေနာက္ ကိန္းဘရစ္ခ်္မွ မဟာဝိဇၨာဘြဲ႔ယူေသာ ရွမ္းအစုိးရဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး စဝ္ခြန္ခ်ိဳႏွင့္ရင္းႏွီးမႈကုိအေၾကာင္းျပဳ၍ ၁၉၆၂ အာဏာသိမ္းခ်ိန္တြင္ ၅ ႏွစ္မွ်အထိန္းသိမ္းခံခဲ့ရသည္။ ေထာင္က်စဥ္ ငယ္ေပါင္းဇနီးသည္ ဝတ္လုံေဒၚဖြားမွီမမာ၍ ဆုံးသည္ထိ ထြက္ျပဳစုခြင့္ရလုိက္သည္။ ေထာင္ထဲတြင္ မွတ္မိသေလာက္ျပန္ဆုိထားေသာေက်းလက္ကဗ်ာမ်ားကုိ ဘိလပ္တြင္ရုိက္ႏွိပ္သည္။ လက္မြန္မဆြ ၁၉၅၀ေက်ာ္ထဲက တရားဝန္ႀကီး ဦးျမင့္သိန္း၏ကဗ်ာမ်ားကုိ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ထုတ္ေဝေသာ ဂါးဒီးယန္းအဂၤလိပ္မဂၢဇင္းတြင္ ေတြ႔ေနရသည္။ Continue reading ‘ရာထူးအႀကီးဆုံးကဗ်ာဆရာ’
Filed under: literature, politics | 2 Comments
ငွက္ငယ္ပမာ ငါလွ်င္လွည့္ပတ္
စာတကာ့စာ ဘယ္စာႀကိဳက္ဆုံးေမးလာလွ်င္ ခရီးသြားႏွင့္ ျပဇာတ္ဟုေျဖရမည္။ ဤ ၂ မ်ိဳးမွာ အခ်ီအခ်ႏွင့္ ရႊင္ရႊင္သြက္သြက္ႏုိင္ျခင္း၊ ေျခဦးတည့္ရာလည္ပတ္ဂ်ပုိးထုိးႏုိင္ျခင္းဟူေသာ ဂုဏ္သတၱိမ်ားႏွင့္ျပည့္စုံသည္ဟု ယူဆသည္။ သုိ႔ေသာ္ ယေန႔ေခတ္တြင္ ေရွးကထက္ သြားေရးလာေရးလြယ္လာေသာ္လည္း လူေတြ ေျခခ်ဳပ္ပုိမ်ားလာသည္ ထင္ပါသည္။ အင္တာနက္က လူေတြကုိ မသိစိတ္က ခ်ဳပ္ကုိင္ထားသလုိ စီစဥ္တက်ခရီးစဥ္မ်ားႏွင့္ အခ်ိန္အေႏွာင္အတုပ္မ်ားက ေရွးကလုိ အညာဘုရားဖူး ၂ ပတ္ ဆုိတာမ်ိဳး ေပတရာထိပ္က်ိန္းလုပ္ဖုိ႔ အေျခအေနမေပးေတာ့ပါ။ Continue reading ‘ငွက္ငယ္ပမာ ငါလွ်င္လွည့္ပတ္’
Filed under: media, travel | 1 Comment
ရန္ကုန္စည္သူေက်ာ္ထင္
ဂ်ပန္ေခတ္အဓိပတိႀကီး၏စာဆုိေတာ္ဘြဲ႔ရ ေရႊတုိင္ညြန္႔သမီး အဆုိေတာ္ထားအပါအဝင္ ဂီတသဘင္ရုပ္ရွင္စာေပသမားပညာရွင္မ်ားကုိ အစုိးရသစ္က စည္သူဘြဲ႔ႏွင္းသျဖင့္ ယခင္က အလားတူရခဲ့ဘူးသူမ်ားစာရင္းကုိ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။
အလကၤာေက်ာ္စြာ
ဦးလြန္း (သခင္ကုိယ္ေတာ္မႈိင္း) ၁၉၅၀
ဦးဟန္ပ (ဆုိင္း) ၁၉၅၃
ေစာင္းဆရာၿငိမ္း
ပတၱလားဆရာဘကေလး (မႏၱေလး)
ေဒၚေစာျမေအးၾကည္
ပန္းခ်ီဦးေငြကုိင္
ေ႐ႊမန္းတင္ေမာင္ Continue reading ‘ရန္ကုန္စည္သူေက်ာ္ထင္’
Filed under: arts and culture, history, literature, media, note, politics | 3 Comments
Monk historians in Mandalay
On the 5th of January, 2012, Burmese writers, researchers and reporters gather near Mandalay to commemorate birth anniversaries of the local monk historians (hsayadaws).
Ko Pannya from Amarapoora who hosted literary events and memorial stones in his monastery near Taungthaman Lake, resisting the junta’s pressure for years.
Shwegaitha (1912-1987) of Sagaing Hill
from Nyo Gyi Facebook
The monks with magnanimous knowledge on Burmese arts and archaeology and served as local pundits for foreign researchers since 1950s, contributing their research articles in Burmese press. Long live the trend of Burmese traditional scholars who passed treasures from the old feudal courts and monasteries to the public and academia!
Filed under: arts and culture, literature | Leave a Comment
ႏွစ္ေပါင္း ၅၀
ဗမာျပည္ႏုိင္ငံေရးရာဇဝင္တြင္ ၿဗိတိသွ်အုပ္စုိးမႈေနာက္ အၾကာဆုံးကာလရွည္ႀကီးဟု ဆုိေလာက္ေသာ စစ္အုပ္စုိးမႈေခတ္ (၁၉၆၂ စ)ႏွင့္ပတ္သက္ပီး အျမင္မ်ိဳးစုံကြဲျပားႏုိင္ေသာ္လည္း နုိင္ငံေရးလြတ္လပ္ခြင့္နည္းျခင္းႏွင့္ပတ္သက္ေရြ႔ကား မည္သူမွ် ျငင္းခ်က္မထုတ္ႏုိင္။ အဘယ္ေၾကာင့္ထုိမွ် စစ္တပ္ေခတ္ရွည္ၾကာရသနည္းေမးလာရလွ်င္ လက္နက္ႏွင့္ဖိစုိးမႈအျပင္ အျခားစဥ္းစားစရာအခ်က္မ်ားရွိေသးသည္ကုိ မေမ့သင့္။ လူမ်ိဳးစုကြဲျပားမႈျပႆနာကုိ လက္ညွိဳးထုိးသည္ကမဆန္း၊ အာဏာပုိင္မ်ားကုိယ္ႏႈိက္သုံးေနက်အေၾကာင္းျပျဖစ္သည္။ (လူမ်ိဳး ၁၃၅ မ်ိဳးလုံးက ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ေတာင္းလာႏုိင္သည္ဟု စစ္အာဏာရွင္ေဟာင္း ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေစာေမာင္က မိန္႔ခြန္းေပးဘူးသည္)။ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးအေလ့၏ ပေဒသရာဇ္ဆန္မႈ၊ ေခါင္းေဆာင္ေပၚမွီခုိမႈ ဤအခ်က္မ်ားကလည္း ေျပာရုိးေျပာစဥ္ ျဖစ္ေနေလပီ။ ဗုဒၶဘာသာၾသဇာ၊ လူမ်ိဳးျခားမုန္းတီးမႈ၊ ကြန္ျမဴနစ္ဝါဒၾသဇာ၊ ပညာေရးႏွင့္အေျခခံယႏၱရားမ်ားခ်ိဳ႕ငဲ့မႈ၊ လက္ညိွဳးထုိးစရာမ်ားက ေပါလြန္းလွသည္။ ကြ်ႏု္္ပ္တုိ႔ စဥ္းစားရန္ေမ့ေနတတ္သည္က တခ်က္ရွိသည္ဟု ထင္သည္။ ယင္းကား မီဒီယာေခၚ လူထုဆက္သြယ္ေရးနည္းလမ္းမ်ားမွ ႏုိင္ငံေရးကုိႀကိဳးကုိင္လုိသည့္ အင္အားစုမ်ားၾကားလြန္ပြဲျဖစ္သည္။ တနည္း စစ္အာဏာသိမ္းမႈမတုိင္မီက တုိင္းျပည္အေနအထားကုိ ရႈေထာင့္စုံေအာင္ မစဥ္းစားပဲ ဦးႏု၏ျပည္ေတာ္သာေခတ္ႀကီးကုိ စစ္ဓားျပတုိက္မႈဟု သုံးသပ္ျခင္း၊ တုိင္းျပည္ၿပိဳကြဲမည့္ေဘးမွကယ္တင္လုိက္ရျခင္းစသည့္ ဘက္ပါသည့္အျမင္မ်ားက အမ်ားမီဒီယာတြင္ ႀကီးစုိးေနျခင္းျဖစ္ပါသည္။ Continue reading ‘ႏွစ္ေပါင္း ၅၀’
Filed under: anniversaries, history, politics | Leave a Comment
ေက်ာက္ေဆာက္သာႏုိးသုိ႔
ႏုိင္ငံျခားေဝါဟာရအသံဖလွယ္ပုံႏွင့္ပတ္သက္၍ ေပၚတူဂီေရာက္ ျမန္မာေက်ာင္းသားတေယာက္ကုိေမးရာ
ေပၚတူဂီကုိ ေပၚတူဂီလုိ ေပၚတူဂီဟုပင္ထြက္ေၾကာင္း၊
ဥေရာပကုိလည္း အလားတူပင္ထြက္ေၾကာင္းေျပာပါသည္။ ဘန္ေကာက္က ထုိင္းမိတ္ေဆြတေယာက္ကလည္း သူ႔အိမ္က တူရကီသံရုံးနားဟုဆုိသည္။
အေမရိကန္သံ တာရ္ကီဟုမထြက္။ တူရကီ၊ ဣရံစသည့္တုိင္းႏုိင္ငံတုိ႔မွာ အေရွ႕တုိင္းႏွင့္ ေရွးအစူအစဥ္ထဲက အရွက္အတင္ရွိရာ ကာလေပါက္ေႏွာင္းလူတုိ႔က ဘုိးေဘးတုိ႔အသံလွယ္ပုံကုိ ေခတ္မမီဘုိမဆန္ထင္၍ ေျပာင္းခ်င္ေနသည္က တယ္ေတာ့အရာမက်။ ကမၻာ့ေျမပုံမ်ား၊ တံဆိပ္ေခါင္းအေထာက္အထားမ်ားျဖင့္
ေရႊကုိင္းသား ညွိႏႈိင္းဖြင့္ဆုိသည့္ သံေတာ္ႀကီးဦးၿခိမ့္၏ ပူတေက စပိန္ အီတာလ်ံသြားမွတ္တမ္းပါ ေဒသႏၱရႏွင့္ႏုိင္ငံျခားေဝါဟာရမ်ားအဖြင့္ကုိ ရႈ၍
ေရွးလူႀကီးတုိ႔ နားပါးပုံ၊ မူလသံကုိလုိက္ပုံမွာ ၾသခ်သင့္သည္။ တခ်ိဳ႕ေနရာတြင္ ျမန္မာလုိေတာ္ေျပေအာင္ျပဳျပင္ေသာ္လည္း စကားလုံးၾကည့္ပီး
ရမ္းထြက္တာမ်ိဳးကားမဟုတ္။ ဥပမာေဆာင္ေသာ္
-ဘဂၤလားၿမိဳ႕ (ကလကတ္) ကလိကတရြာႏွင့္အျခား ၂ ရြာကုိ အဂၤလိပ္တုိ႔ဝယ္ရာမွ စည္ပင္လာသည္။
- ကပၸလီ အာရဗီစကား ကဖီရ္မွလာသည္ (ျမန္မာအဘိဓာန္ႏွင့္အဖြင့္တူ)(မြန္- ကာပၸရိ)
- ဂ်ာရမန္
- ‘စပိန္ေဝါဟာ၊ စပန္းညာကဲ့ျပင္၊ စပါညိဳဟုျမြက္၍၊ နာမကၡရသုံးမည္ခံ’
-စံပ်က္တရုိ (Church of St. Peter) Saint ကုိ ကင္းဝန္မင္းႀကီးမွတ္တမ္းက စင္းဟုဖတ္၍ အီတာလ်ံမွတ္တမ္းက စံဟုဖတ္သည္။ (ဥေရာပသံမ်ား)
-စြစ္ေျမာင္း Suez Canal (Arabic: السويس As Suwais)(ေရႊကုိင္းသား အီဂ်စ္သံႏွင့္ျပန္မညွိ)
-ဒင္မတ္ (Danmark)
-’နေပါလိၿမိဳ႕သည္၊ ပင္လယ္ကာသန္း၊ ေက်ာက္ေတာင္ဆြယ္တြင္ပင္၊ အဆန္းတၾကယ္တည္၏’ Napoli ငပလီမွာ ဤကဆင္းလာသည္ဟု ယူၾကသည္။
-ေနာ္ယေဝး Norge
-’ပါရစ္ၿမိဳ႕ႀကီးတည္ဟန္မွာ၊ ျမင္လွ်င္ျမင္ျခင္း၊ လူခပင္းတုိ႔သည္၊ အူတြင္းကရႊင္၍လာေအာင္သာယာတင့္တယ္ႏုိင္ေပစြ။’
-’နာမယေည၊ ပူတေကဟု၊ ဆူေဝေက်ာ္ထင္ရွား၏’
-Port Said (Arabic: بورسعيد Būr Sa’īd) ေပါတေဆး
-ဗုံပါ Pump-ပမၸာ-ဗမၸာမွလာေသာ ကုလားစကား၊ ဘြန္ဘာဟု ဘႀကီးေတာ္လက္ထက္ေရး ေသာဠသ ၁၆ျပည္ေထာင္အေၾကာင္းစာတမ္းတြင္ဆုိသည္။ ယခု ဗုံဗုိင္။
-၁၁၁၅ေရး ေလာကဗ်ဴဟာအင္ရုံစာတမ္း (၁၂၄၁ မိတၱဴမူ)တြင္ ပင္းကလား၊ ဘင္းကလား၊ ဘင္းဂလားဟုသုံးသည္ ဝဂၤတုိင္းမွလာ။
-ဘက္လဂ်ီဟ Belgae ေရာမသံကယူဟု ေရႊကုိင္းသားယူဆသည္။
-’သာယာႏုိင္သမွ်ႏွင့္ ေရွးကေက်ာ္ဟုိးဟုိး၊ သူတမည္ခ၊ မင္းတပါးစံေလသည္၊ ႏုိင္ငံေမာင္နတ္ကုိးဟု၊ .. စစ္စစ္ေပါက္ေပါက္၊ အဝန္းကုိတာႏွင့္ေထာက္ရလွ်င္ ႏွစ္တုိင္ခန္႔ေလာက္က်ယ္လိမ့္မည္တည့္’
-မစ္ဒီတာေရနီယံ
-’မ်ားလူဗုိလ္တုိ႔၊ အဟုိေရွးစည္၊ က်မ္းဂန္ေဟာျပ၊ တုိင္းေရာမဟု၊ ၾကားၾကဘူးေလၿပီတည့္။’ Roma
- ‘ကမၻာေပၚတြင္၊ အေက်ာ္အႀကီးဆုံးဟု၊ ေျပာထုံးမွတ္ထုံးျပဳၾကသည့္၊ စည္ပင္ျပန္႔ပြား၊ ႀကီးအင္အားႏွင့္ပင္၊ ရြတ္ရွားမည္သည့္ျပည္ႏွင့္’ Rossiya ေႏွာင္းကာလ ရုရွအသုံးက ရပ္ရွားထက္ ပုိနီးစပ္မည္ထင္သည္။
- လစ္စဗံ Lisboa
-’ ျပည္ေအာ္လံဒံ၊ တုိင္းေဟာလံဟု၊ နာမည္ ႏွစ္မည္ရရွင့္’
-ေအာက္စရိ္ယ Austria
‘..စာအသံမေတာ့၊ အဂၤလန္တေၾကာ၊ ဥေရာပတုိက္ပါ၊ တုိက္မ်ားစြာမ်ားႏွင့္ ကမၻာလုံးအကြ်တ္၊ စာသံကုိညြတ္ၿပီးလွ်င္၊ သုိးခြ်တ္လက္ေျမွာက္၊ ေသေသာက္ဟစ္ေၾကြး၊ ဟူးေရး၊ ဟူးေရးေကာင္းၿခီးေပးလ်က္၊ …’ (သကၠရာဇ္ ၁၂၃၄ နတ္ေတာ္လဆန္း ၅ ရက္ (၁၈၇၂-၁၈၇၃) ပါရစ္ၿမိဳ႕ ဒလူးတက္ဟုိတက္တုိက္တြင္ေရးသည့္ေမတၱာစာမွ)
Filed under: history, media, travel | 4 Comments
မမခင္၏အမတ္ခရီး
၁၉၇၀ခန္႔က ျမန္မာပုံစံ မဂၤလာေဆာင္တပြဲက လူႀကီးမိဘမ်ားႏွင့္ရုိက္သည့္ဓာတ္ပုံတပုံကုိ မွတ္မိေနသည္။ ေမၿမိဳ႕ သမၼတအိမ္ေဟာင္း လင္ကလူဒင္ေရွ႕တြင္ က်ေနာ့အဖုိးအဖြားမ်ား အျခားဘုိးဘြားစုံတြဲတတြဲႏွင့္ သတုိ႔သားသတုိ႔သမီးမ်ားျဖစ္ပါသည္။ အမဝမ္းကြဲႏွင့္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီဝင္တေယာက္သားမဂၤလာေဆာင္တြင္ ေကာင္စီဝင္၏ေယာကၡမ လူဝင္လူထြက္မင္းႀကီးေဟာင္းဦးထြန္းညိဳႏွင့္ ဇနီးေဒၚမမခင္ (မဟာသိပၸံ၊ခ်ီကာဂုိ)က လူထုဦးလွ-ေဒၚအမာတုိ႔ႏွင့္အတူ ႏွစ္ဖက္ဘုိးဘြားလုပ္ေပးရသည္။ ထုိမွ ေဒၚမမခင္ႏွင့္ပတ္သက္သည္မ်ားဖတ္မိေသာအခါ ထုိအမ်ိဳးသမီးႀကီး၏ႏုိင္ငံေရးဘဝကုိပါ သိလာရသည္။ သူကား စစ္ႀကီးမတုိင္ခင္က ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးထဲမွ ရွားရွားပါးပါးျဖစ္ေသာ မင္းတုိင္ပင္အမတ္ ၄ ဦးထဲက တဦးျဖစ္သည္။ မိန္းမအမတ္ေတြကုိ အမတ္မင္းမဟု အာလုပ္ျပဳရမလားဟု သိပၸံေမာင္ဝ သနပ္ခါးတြင္ ေသာလုံးထုတ္ခဲ့သည္။ ေဒၚမမခင္ အမတ္ျဖစ္ပုံမွာကား နန္းရင္းဝန္ေဟာင္း ေဒါက္တာဘေမာ္၏ ဆင္းရဲသားပါတီအတြက္ ၾကားေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ရမည္းသင္းဘက္မွ အေရြးခံခဲ့ျခင္းပင္။ Continue reading ‘မမခင္၏အမတ္ခရီး’
Filed under: Burmese women, family, history, politics | 1 Comment
