Ma E Kin, modern novelist (1891-1975)

12Jan11

ကာလေပၚ စာဆုိ မေအးခင္ (၁၈၉၁-၁၉၇၅)

ဣႏၶာဝံသနဲ႔ ဝိဇယကာရီ နန္းတြင္းဝတၳဳႀကီးမ်ားေရးသူ လႈိင္ထိပ္ေခါင္တင္ေနာက္မွာ ပထမဆုံးဗမာဝတၳဳေရးဆရာမလုိ႔ ဆုိရမယ့္ မေအးခင္ရဲ႕ ဝတၳဳေတြ ၂၀၀၉ကပဲ တိတ္တိတ္ဆိတ္ဆိတ္နဲ႔ ႏွစ္ တရာျပည့္သြားတယ္။ တိတ္ဆုိ အႏွစ္ ၄၀ အတြင္း ဘတ္ဖူးတဲ့သူ မရွိေလာက္တဲ့ ဝတၳဳေတြမုိ႔ပါပဲ။ ခ်စ္ရုိးအမွန္ (True Love by Ma E Khin)နဲ႔ ဟဒယမ်က္ရွင္ Vitthu ေတြကုိ ပထမႏွိပ္ပီးေနာက္ တခါမွ ျပန္မရုိက္ျဖစ္ပါ။ စစ္မျဖစ္ခင္ကပဲ ဒီဝတၳဳေတြကုိ လူေတြေမ့ေနပီ မွတ္ပါတယ္။

ေကာလိပ္ေက်ာင္းသားေမာင္သာလႈိင္နဲ႔ မသိန္းရွင္? (Sin) တုိ႔ရဲ့ မေျပတဲ့ခ်စ္ေရးကုိ ေမာင္ဘကုိ (ထုိေခတ္မွည့္ရုိးထုံးစံအရ ခုိျဖစ္မယ္ထင္တယ္ Ko နဲ႔ ေပါင္းေသာ္လဲ)၊ ခင္ခင္ညြန္႔စတဲ့ ဇာတ္ၿပိဳင္ေတြနဲ႔ ယက္ရွယ္ထားတာပါ။ အလဇၨဘက္ဂက္စ္ကဲ (Elizabeth Gaskell)၊ မစၥစ္ဟင္နရီဝုဒ္ တုိ႔လုိ ဝိတုိရိယပုံစံ အခ်စ္အလြမ္းဝတၳဳမ်ိဳးေရးတဲ့ မေအးခင္ကုိ ဗမာဂ်ိန္းေအာ္စတင္လုိ႔ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာဘဟန္ (၁၈၉၀-၁၉၆၇)က ျမန္မာႏုိင္ငံသုေတသနအသင္း ဂ်ာနယ္က ခ်စ္ရုိးအမွန္ဝတၳဳေဝဘန္စာမွာ ၁၉၁၇ က မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့ပါတယ္။ စာအုပ္တန္ဘုိး တက်ပ္ ရွစ္ပဲ (Re. 1.8)နဲ႔ ေရာင္းခ်တယ္လုိ႔လဲ သိရပါတယ္။ တက်ပ္ခြဲဆုိတဲ့ တန္ဘုိးဟာ အႏွစ္ ၁၀၀ တုန္းကေတာ့ အေတာ္မေသးတာပါပဲ။ ေနာက္ အႏွစ္ ၄၀ ေက်ာ္ ႐ႈမဝေခတ္က ၂ က်ပ္တန္ မဂၢဇင္း ဝတၳဳထက္ပင္ အမ်ားႀကီး ေစ်းပုိပါတယ္။ အဲဒိေခတ္က ေျမာင္းျမ မင္းပြဲစုိးပြဲေတြမွာ ဒီဝတၳဳကုိ ဇာတ္ခင္းကၾကတယ္လုိ႔လဲ ပါလီမန္အတြင္းဝန္ေဟာင္း ဒဂုန္ေရႊျပည္စုိး(ဦးသန္႔တင္၊ ၁၉၁၀-၁၉၉၅)က ႐ႈမဝမွာ ၁၉၇၀ ေလာက္က ေရးဘူးပါတယ္။

ေဒါက္တာဘဟန္ရဲ့ စာအုပ္ေဝဘန္ခ်က္မွာ စာေရးဆရာမကုိ စစ္ကဲႀကီး ဦးဘုိးေျဗ (U Po Bye) K.S.M. မွတဆင့္ ဆက္သြယ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ ေရးပါတယ္။ ဦးဘုိးေျဗက သူ႔ဘခင္ပါ။ ၁၉၆၁ ျပည္သူ႔စာေပတုိက္ထုတ္ Who’s Who in Burma 1961 ဦးေအာင္ခုိင္အေၾကာင္းမွာေတာ့ ဦးဘုိးေျဗ-ေဒၚမမကုိ ေျမပုိင္ရွင္လုိ႔ပဲ ေဘာ္ျပပါတယ္။ ျဖစ္တန္ရာက ပင္စင္ရိကၡာေတာ္ခံပီးမွ လယ္ေျမအငွားခ်ပီး အနားယူၾကပုံပါ။ ဟုိက္ကုတ္ လႊတ္ေတာ္ တရားဝန္ႀကီးနဲ႔ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ ဥပေဒမဟာဌာနမွဴး ပါေမာကၡ ေအာင္ခုိင္(၁၉၀၁-၁၉၆၆?)ဟာ ေဒၚေအးခင္ ေမာင္ပါ။ ကိန္းဘရစ္က မဟာဝိဇၨာရတဲ့ Justice ေအာင္ခုိင္ကုိ ၁၉၆၁ ကြန္ဂုိမွာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္လူမြန္ဘား အသတ္ခံရတဲ့အမႈစစ္ခုံရုံးမွာ တရားသူႀကီးအျဖစ္ ခန္႔အပ္ခံရပါတယ္။ ေၾကးမုံထဲက ဦးေအာင္ခုိင္နာေရးဘိတ္စာမွာ မမေအး၊..တုိ႔၏ေမာင္လုိ႔ေဘာ္ျပတာ ေတြ႔ဘူးပါတယ္။ ေဒၚေအးခင္ဟာ ၁၉၇၀ေလာက္က ေျမာင္းျမမွာ အသက္၈၀ေက်ာ္ အပ်ိဳႀကီးဘဝနဲ႔ေနသြားတယ္လုိ႔လဲ ေရႊျပည္စုိးက ဆုိပါတယ္။

ဟုိအႏွစ္တရာက အထက္လႊာ ျမန္မာမိန္းကေလးေတြရဲ႕ လူမႈဘဝကုိသိရေအာင္ ဘတ္ၾကည့္ၾကပါအုံး။… “အဂၤလိပ္ဘာသာကုိ လယ္လယ္ပတ္ပတ္။ ေရးတတ္ဘတ္တတ္မွ။ ခ်က္ေရး ျပဳတ္ေရး အခ်ဳပ္အလုပ္။ အိမ္ေထာင္ခမ္းနားကုိေဆာင္တတ္မွသေဘာၾကၾကသည္။ ေနာင္သားသမီးမ်ားကုိ။ ပညာသင္ျခင္း။ အေစခံတုိ႔ကုိ စီမံဆုမၼျခင္း အေၾကာင္းမ်ား ရွိသတဲ့ရွင့္။ ျမန္မာမင္း လက္ထက္ကကဲ့သုိ႔။ မင္းကယ္။ စုိးကယ္ အေခၚခံ၍။ ခ်မ္းညိမ္းစြာ ေနႏုိင္သည္ေခတ္မဟုတ္။ လင္သားႏွင့္အတူ။ ဒုိးတူေပါင္ဘက္ စီမံခန္႔ခြဲႏုိင္မွ။ သာ၍ေတာ္သတဲ့ရွင့္။ သည္ထက္လြန္ကဲ၍။ ေစာင္း။ စႏၱရား။ သေရာ။ ဘင္ခ်ိဳမိေၾကာင္းမ်ားကုိ တီးတတ္၍။ သီျခင္းမ်ား သည္ကုံးတတ္လွ်င္ သာ၍ခ်ီးမြမ္းခံရေသးသတဲ့ရွင့္။” ပါေတာ္မူတာ ရာစုတစိတ္ပဲ ရွိေသးတာမုိ႔ ေခတ္သစ္ရဲ့ အေရြ႕အေျပာင္းကုိ ႏွလုံးမေတြ႔ၾကတာလုိ႔ပဲ သေဘာရပါတယ္။

“ဘီဧေအာင္လွ်င္။ ေငြႏွစ္ေသာင္းေလာက္ပါတဲ့ မိန္းမကေလးရမေလ့ႏွင့္ေျပာလုိက္ထာ။”…

“သမီးကုိအိမ္ေထာင္ေပးစားရာတြင္ လူကုိမစုံမက္ဘဲလ်က္။ ေရႊေငြကုိစုံမက္ပါလွ်င္။ သမီးကုိေရာင္းစားသည့္ လကၡဏာႏွင့္တူပါသည္။”

သူတုိ႔ေခတ္က ပုိက္ဆံမရွာရတဲ့ အထက္လႊာနဲ႔ လူလတ္တန္းစားမိန္းမမ်ားရဲ့ လူမႈအျမင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွာ လိင္အရ ေနရာယူမႈသေဘာေတြက ဒီေခတ္နဲ႔ ဘယ္ေလာက္ကြာေနတယ္ဆုိတာ သိႏုိင္ပါတယ္။

ဝိတုိရိယေခတ္ၾသဇာမေပ်ာက္ေသးတဲ့ သတၱမအက္ဒြပ္ဘုရင္ေခတ္က အသက္၂၀ေလာက္ အိမ္တြင္းပုန္း ျမန္မာမိန္းကေလးတေယာက္ အျမင္အေရးဟာ ဒီေခတ္စာေရးေနတဲ့ ျမန္မာတခ်ိဳ႕ထက္ ဂြတ္တာေတာ့ ဧကန္ပါဘဲ။ သူ႔ေနာက္ မ်ိဳးဆက္က စာေရးဆရာမေတြပင္ အိမ္က ဝတၳဳဘတ္တာမႀကိဳက္၍ ျခင္ေထာင္ထဲ ခုိးဘတ္ရေသးတာမုိ႔ ဝတၳဳစာအုပ္ထုတ္ေပးတဲ့ မိဘမ်ားရဲ့ ေခတ္မီမႈကလဲ ထူးဆန္းပါတယ္။ စုတ္တီးစုတ္ပဲ့ဝတၳဳေတြ မထြက္ေသးလုိ႔ဆုိရေအာင္လဲ ဝန္စာေရးဦးႀကီးရဲ့ ခ်ဥ္ေပါင္ရြက္သည္ေမာင္မႈိင္းဟာ ေမာင္ရင္ေမာင္ မမယ္မနဲ႔ မတိမ္းမယိမ္းထြက္တာပါ။

“ၾကည္လင္ဧျမစြာ။ ႐ႈဘြယ္မခန္း ျဖစ္ေသာ။ ညီညာသန္႔ရွင္း။ စိန္းစိန္းညိဳေသာ။ ျမက္တုိခင္းတုိ႔မွာ။ သင္းသင္းျပန္႔ျပန္႔။ ဝဲယာဘက္ၿခံဳ။ ေရာင္မ်ိဳးစုံေသာ ပန္းအုံ ပန္းခက္တုိ႔မွ။ ျပန္႔ထြက္၍။ ရနံ႔လႈိင္ေသာညေနခ်မ္း အခ်ိန္ကုိ ေရာက္ၾကေလ၏။”

ဒဂုန္ခင္ခင္ေလး၊ ခင္ေလးေဆြ၊ အင္ဒီပင္းဒင့္မစန္း၊ ခင္ေစာမူ၊ ျမစ္ႀကီးနားအမာ၊ မဒမ္သုခ၊ မာလာ၊ ခင္မ်ိဳးခ်စ္၊ ျမမဥၨဴ၊ ႏုယဥ္၊ ရေဝလႈိင္ (ဂ်ာနယ္ေက်ာ္မမေလး)၊ မရီႀကိန္၊ မျမတ္ေလးစတဲ့ စစ္ေရွ႕ေခတ္ဗမာမိန္းမစာဆုိေတြဟာ မေအးခင္ရဲ႕ စာေပညီမမ်ား သမီးမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ၁၉၂၀ ျမန္မာမဂၢဇင္းမ်ား ေခတ္စားလာခ်ိန္မွာ မေအးခင္ မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ စာဆက္မေရးျခင္းကုိကား ေတြးမရပါ။ အင္းယားလမ္းမွာ က်န္ႏုိင္ေသးတဲ့ ဦးေအာင္ခုိင္မိသားစုက ေဆြေမြမ်ိဳးေမြကုိ ထိန္းတဲ့အေနနဲ႔ မေအးခင္ဝတၳဳေတြကုိ ျပန္႐ွာထုတ္သင့္ပါတယ္။ ေဒၚေအးခင္ရွိေသးရင္လဲ ဒီႏွစ္ ၁၂၀ ျပည့္ပါေပါ့။ လက္ရွိ ဝါအရင့္ဆုံး ဗမာစာေရးဆရာမမ်ားက ၾကည္ေအး (၁၉၂၉ ေမြး)နဲ႔ ခင္ေဆြဦး (၁၉၃၂ ?ေမြး)တုိ႔ပါ။



7 Responses to “Ma E Kin, modern novelist (1891-1975)”

  1. သက္ၾကီးစကားသက္ငယ္ၾကားဆိုသလို ဒီလိုေတြဖတ္ရ၊မွတ္ရ၊သိရတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ရွင့္။😀 ဒီ Blog မွာ ေလာေလာဆယ္ ဒီေဆာင္းပါးကိုအၾကိဳက္ဆုံးပဲ ။ေနာင္မ်ားလည္း က်မတို႕မမွီလိုက္တဲ့ ေရွးေခတ္စာေပေလာကၾကီးအေၾကာင္းေတြေရးဘာဦး ..

  2. 2 saw thet lin

    ဒီလို မွတ္တမ္းေတြ မ်ားမ်ား ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ပါေစဗ်ာ။ အားေပးလွ်က္ …. ။

    • 3 bobolansin

      ေဖ့စ္ဘုတ္မွာ ေရးထားတာကုိ နဲနဲျပန္႐ႈိင္းလုိက္တာအကုိ း) ေက်းဇူးပါ

  3. 4 bobolansin

    မေအးခင္ ဒီလုိစာေတြေရးဘုိ႔ ဘယ္က တြန္းအားရလဲ။ စာမ်ိဳးရုိးရွိလား။ ဘာစာေတြ ဖတ္ခဲ့လဲ။ ပညာေရး ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ။ သူေပါင္းတဲ့ ေျမာင္းျမ အထက္လႊာက အႏုပညာခံ ဘယ္ေလာက္ဖြံ႔ၿဖိဳးလဲ။ ဒါေတြကုိ သူရွိတုန္း ဘယ္သူမွ ေသခ်ာ မေမးခဲ့ဘူးထင္တယ္။ ျမန္မာစာဌာန စစ္ပီးမွာ ထြန္းကားလာတာ ေရွးစာေတြနဲ႔ ဝန္ပိေနတယ္ ထင္တယ္။

  4. 5 ko paing

    ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ အခုလိုေတြ ဖတ္ရတာ .. ဒါေပမယ့္ ဘာလို့ တမ်ိဳးျဖစ္ေနတလာလဲ ဖတ္ကို ဘတ္ နဲ့ပဲ ေပါင္းထားၾကတယ္ ေရွးတုန္းက အဲလိုေပါင္းခဲ့ၾကတာလား .. ဒါမွမဟုတ္ .. အခုေရးပီးတင္တဲ့ လူက မွားတာလား .. နားမလည္လိုပါ .. တစိတ္ျပန္ၾကည့္ၾကပါဦး ..

  5. 6 bobolansin

    ဒါက ေရွးသုံးေလ။

  6. စာေတြဝင္ဖတ္သြားပါတယ္ ကိုဘိုဘို ေရ ခ်စ္႐ိုးအမွန္မေအးခင္ ကိုျပန္ရွာဖတ္ခြင့္ ရခ်င္ပါတယ္ ၾကိဳက္လြန္းလို႕ facebook မွာ share လိုက္ပါျပီ🙂


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: