ရာဇဝင္ကုိဖ်က္ပစ္္ျခင္း ေရႊတိဂုံကုိျမင္လွ်င္ (နံပါတ္ ၁၂)

05May11

လြတ္လပ္တဲ့အာရွအသံ

မဂၤလာပါခင္ဗ်ာ။ ဒီတပတ္မွာေတာ့ ျမန္မာရာဇဝင္ေတြရဲ့ ေခတ္အျမင္ခ်ိဳ႕တဲ့အားနဲခ်က္နဲ႔ ကုိလုိနီဝါဒီေတြရဲ့ ျမန္မာရာဇဝင္ေပၚ အသုံးခ်ပုံကုိ တင္ဆက္ပါမယ္။

တကယ္က ဗမာရာဇဝင္ေတြဟာ အေစာပုိင္းကာလေတြကလြဲရင္ အေထာက္အထားခုိင္လုံမႈမွာ အေတာ္စိတ္ခ်ရပါတယ္။ ပုဂံရာဇဝင္ မင္းဆက္ ၅၅ ဆက္ တကယ္ရွိခဲ့သလားဆုိတာမ်ိဳး သံသယဝင္စရာအခ်က္ေတြရွိေပမယ့္ ေႏွာင္းေခတ္ရာဇဝင္ေတြမွာေတာ့ နန္းစံ နန္းတက္သကၠရာဇ္ သက္တမ္းေတြ အေတာ္ခုိင္လုံျပည့္စုံတာကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါကလဲ တရုတ္ပုံစံ နန္းတြင္းမွတ္တမ္းေတြကုိ ပိဋကတ္တုိက္ေတြမွာ အစဥ္အဆက္ သိမ္းဆည္း လာခဲ့တာေၾကာင့္ပါ။ ပီးေတာ့ ဗမာျပည္မွာ ရာဇဝင္ေရးဖြဲ႔မႈအတြက္ ေက်ာက္စာအေထာက္အထားစုေဆာင္းတာ ထည့္သြင္းသုံးစြဲတာက ဘုိးေတာ္ဘုရားအမိန္႔နဲ႔ တြင္းသင္းအမတ္ႀကီးျပဳစုတဲ့ရာဇဝင္ကစပါတယ္။ ပါးစပ္ရာဇ၀င္ကေန အေထာက္အထားကို အားျပဳတဲ့ ရာဇ၀င္လမ္းေၾကာင္းဆီ ဦးတည္ခဲ့ပီဆိုရမွာပါ။

ဒါေပမဲ့ သမုိင္းနဲ႔ ပုံဝတၳဳၾကားက စည္းမသတ္ႏုိင္ေသးတဲ့ေခတ္မုိ႔ ဗုဒၶက်မ္းဂန္နိပါတ္ေတြထဲက ဇာတ္ေၾကာင္းေတြ ဆင္တူရုိးမွားထည့္တာ၊ အေထာက္အထားမခုိင္လုံတဲ့ ယုတၱိယုတၱာနဲတဲ့ ေရွးစာေတြကုိ ယူသုံးတာေတြကလဲ မကင္းႏုိင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေက်းေတာသူသမၻၻၻဴလကုိ ဘုရင္က လက္စြပ္ေပးခဲ့တာကုိ သားဖြားေတာ့ လုိက္လာတဲ့ဇာတ္ေတာ္ကုိ မွီးပီး က်န္စစ္သားနဲ႔ ရာဇကုမာရ္ဇာတ္ေၾကာင္းေပၚလာတာမ်ိဳး၊ ဘယ္လုိမင္းဆက္ေတြ အႏွစ္ေသာင္းသိန္းခ်ီအုပ္စုိးခဲ့တယ္၊ဘုရားအဆက္ဆက္က ဘယ္ၿမိဳ႕ကုိ ဘယ္မင္းတည္မယ္လုိ႔ ဗ်ာဒိတ္ေပးခဲ့တယ္စတဲ့ ယုံတမ္းေတြကလဲ ကုိလုိနီေခတ္မွာ ဗမာပေဒသရာဇ္အႏြယ္ေတြ ဘုန္းႀကီးလူထြက္ပညာရွိေတြ ျပဳစုတဲ့ရာဇဝင္ေတြထိ ပါတုန္းပါပဲ။ ဥပမာ ကေန႔အထိ လူသိမ်ားတဲ့ ေရႊတိဂံုသမိုင္းဆိုရင္ တဖုႆ နဲ႔ ဘလိႅက ျမန္မာကုန္သည္ညီေနာင္ မဇၩိမကုိိ ကုန္သြယ္သြားရင္း ဘုရားပြင့္တာနဲ႔ႀကံဳလို႕ ဆံေတာ္ေတြရခဲ့ရာက ဘုရားတည္တဲ့အေၾကာင္း အဲဒီထဲက ျမန္မာျပည္နဲ႔ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြရွိေနတဲ့အလား ထင္မွတ္စရာ ျဖစ္ရပါတယ္။ ဒါက အိႏၵိယအေရွ႕ကမ္းရုိးတန္း ၾသရိႆျပည္နယ္က ဘုရားေခတ္ဇာတ္ေၾကာင္းတခုေပၚ ဆင့္ပြားေပၚလာတဲ့ထုိးဇာတ္ပါ။ ပီးေတာ့ ဗုဒၶဟာ (၄၅) ၀ါကာလအတြင္း မဇၩိမေဒသအျပင္ဘက္ ေျခတလွမ္းမွ မခ်ခဲ့ေပမယ့္ ျမန္မာဘုရားသမိုင္းေတြမွာ ဗုဒၶရွင္ေတာ္သည္ ဤအရပ္သို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ၾကြခ်ီေတာ္မူ၏ ဆိုတာမ်ိဳး အၿပိဳင္အဆိုင္ေရးၾက ဘုရားခ်င္း ဘုန္းႀကီးၿပိဳင္ၾကတာေတြေတြ႔ရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ မဟာသမၻဝ စူဠသမၻဝ ဒြတၱေပါင္စတဲ့ သေရေခတၱရာျပည္အေၾကာင္း မွန္နန္းရာဇဝင္ အဂၤလိပ္ဘာသာျပန္ကုိဖတ္ပီး ဗမာရာဇဝင္ေတြကုိ ယုံတမ္းပုံျပင္ေတြလုိ႔ ကမၻာေက်ာ္စာေရးဆရာ အဲလ္ဒက္စ္ ဟပ္စေလက ျမန္မာျပည္သြားမွတ္တမ္းမွာ ေဝဖန္ခဲ့တာပါ။ ဒီလုိ ရုိးရာရာဇဝင္ေတြရဲ့ ေခတ္အျမင္ခ်ိဳ႕တဲ့မႈအားနဲခ်က္ကုိေထာက္ပီး အုပ္စုိးသူအသစ္ ကုိလုိနီသမားမ်ားက ျမန္မာရာဇဝင္ကုိ သူတုိ႔အက်ိဳးအတြက္ ျပဳစုခဲ့ျပန္ပါတယ္။ ဟာေဗး၊ Cocks စတဲ့ ကုိလုိနီပညာေရးဝန္ထမ္းေတြျပဳစုတဲ့ ေက်ာင္းသုံးျမန္မာရာဇဝင္ေတြမွာ ျမန္မာဘုရင္ေတြရက္စက္ဆုိးဝါးေၾကာင္း၊ တုိင္းသူျပည္သားေတြေပၚ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ေၾကာင္း၊ ျပည္သူေတြ ခ်မ္းသာေခ်ာင္ခ်ိေၾကာင္း အဂၤလိပ္မင္းက ကယ္တင္သိမ္းပုိက္ရေၾကာင္း၊ ျမန္မာျပည္တိုးတက္ယဥ္ေက်းေအာင္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေပးေနေၾကာင္းစတဲ့ ကုိလုိနီဝါဒျဖန္႔ေတြ ေပၚတင္ထဲ့သြင္းလာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ကုိလုိနီအစုိးရဝန္ထမ္း နန္းတြင္းစာေရးေဟာင္း ပုဂံဝန္ေထာက္ဦးတင္ကုိ အစုိးရအမိန္႔နဲ႔ေရးခုိင္းတဲ့ ျမန္မာမင္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံစာတမ္းဆုိတဲ့ စာအုပ္ႀကီးမွာေတာ့ ျမန္မာမင္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးသည္ အစပုိင္းက်ပ္၍ ေနာက္ပုိင္းေခ်ာင္ခ်ိကာ အဂၤလိပ္မင္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးသည္ကား အစတြင္ သက္သာသလုိရွိ၍ ေနာက္ပုိင္းက်ပ္တည္းလာသည္လုိ႔ ေဝဖန္ထားပါတယ္။ ျမန္မာဘုရင္လက္ထက္က အကြပ္အညွပ္အာဏာစက္ျပင္းလုိ႔ ျပည္သူေတြ ေၾကာက္ရြံ႕ဖိစီးမႈေတြရွိေပမယ့္ သက္ညွာေထာက္ထားတာေတြရွိတယ္၊ အဂၤလိပ္မင္းကေတာ့ လက္ေအာက္ခံေတြ စီးပြားေရးေခ်ာင္လည္ေအာင္ အခြင့္အလမ္းေတြယူလာေပမယ့္ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ အဂၤလိပ္လုပ္ငန္းႀကီးေတြက ရွိသမွ်လက္ဝါးႀကီးအုပ္အျမတ္ယူေန တာကုိ ဦးတင္က သူနားလည္သလုိ ဖြင့္ဆုိခဲ့တာပါ။ လူထုၾကားမွာလဲ က်ပ္ေခ်ာင္ ေခ်ာင္က်ပ္ဆုိတဲ့ ဗမာမင္းနဲ႔ ကုလားမင္းကုိယွဥ္တဲ့ အသုံးတြင္လာပါတယ္။

ဦးတင္ အဲဒိစာတမ္းႀကီးကုိ ျပဳစုရပုံကလဲ ျမန္မာရာဇဝင္တုိ႔ရဲ့သမုိင္းအတြက္ စိတ္ဝင္စားစရာႀကီးပါ။ ၁၈၈၅ မွာ သီေပါမင္းပါေတာ္မူသြားပီးတဲ့ေနာက္ မႏၱေလးနန္းေတာ္ နန္းၿမိဳ႕ထဲမွာ ျပည္သိမ္းအဂၤလိပ္စစ္ဗာရီတပ္ေတြ ေမႊေႏွာက္ပီး အဖုိးတန္ေရႊေငြပစၥည္းေတြလုယက္ၾကရာမွာ အစဥ္အဆက္ သိမ္းလာတဲ့ ေပပုရပုိက္အဖုိးတန္စာစုမွတ္တမ္းေတြ ဖရုိဖရဲလြင့္စဥ္ကုန္ရုံမက စုပုံမီး႐ႈိ႕ခံရပါတယ္။ ရက္ဆက္လုယက္ခံေနရတာ ဘယ္သူမွဝင္မေျပာရဲပဲ ေနာက္ဆုံး ေတာင္ခြင္မင္းႀကီးက အဂၤလိပ္တပ္ကုိဝင္ေျပာမွ ဖ်က္ဆီးတာရပ္ပီး က်န္ေကာင္းက်န္ရာ စာစုေတြကုိ သိမ္းဆည္းရပါတယ္။ စုစည္းရသမွ် လွည္းေတြနဲ႔ ရန္ကုန္ပုိ႔ပီး ယုိးဒယားဘုရင္ဆီ တခ်ိဳ႕ပိဋကတ္ေတြ၊ ေနာက္ လန္ဒန္ အိႏၵိယရုံး၊ ရန္ကုန္ ဘားနတ္ပိဋကတ္တုိက္ဆုိပီး သုံးပုံခြဲပုိ႔လုိက္ပါတယ္။ ဘားနတ္မပုိ႔ခင္ ပုရပုိက္ေတြထဲက နန္းတြင္းမွတ္တမ္းတခ်ိဳ႕ကုိ ဦးတင္ကုိ ေရးကူးေစပီး ျမန္မာမင္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံစာတမ္းကုိ ျပဳစုေစကာ ပုရပုိက္ေတြကုိ စုတ္ၿဖဲပစ္ပါတယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာ ေက်ာက္စာဝန္မင္း ေတာ္စိန္ခုိက လႊတ္ေတာ္မွတ္တမ္းဆုိပီး တအုပ္ျပဳစုထုတ္ေဝတာေတြ႔ရတာကလြဲရင္ နန္းတြင္းမွတ္တမ္းေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့စာအုပ္စာတမ္းထြက္လာတာ မေတြ႔ရေတာ့ပါဘူး။ ခုခ်ိန္ထိ ျမန္မာရာဇဝင္အတြက္ အဓိကအေထာက္အထားအျဖစ္ ေတာ္စိန္ခုိနဲ႔ ဦးတင္စာအုပ္ေတြကုိပဲ သုေတသီေတြ ကုိးကားေနၾကရတာပါ။

ဒါေၾကာင့္ ကုိလုိနီဝါဒီေတြဟာ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ သုိ႔မဟုတ္ မရည္ရြယ္ပဲနဲ႔ ျမန္မာနန္းတြင္းအေထာက္အထားေတြကုိ ကုန္စင္သေလာက္ နီးနီးဖ်က္ဆီးခဲ့ပါတယ္။ လူမ်ိဳးတမ်ိဳး တုိင္းျပည္တျပည္အတြက္ ဒီလုိမွတ္တမ္းသမုိင္းေတြပ်က္စီးတာဟာ အဲဒီလူမ်ိဳး အဲဒီတိုင္းျပည္ရဲ႕ ဝိဉာဥ္ အားနည္း ေဖ်ာ့ေတာ့သြားတာပါပဲ။ သမုိင္းအဆက္မရွိမွသာ ဒီလူမ်ိဳးကုိ ကြ်န္ျပဳအုပ္စုိးသူမ်ားက ထင္သလုိျခယ္လွယ္ အျမတ္ထုတ္ႏုိင္မွာပါ။ ကြ်န္လူမ်ိဳးေတြအတြက္ ကြ်န္ျပဳသူေတြေရးတဲ့ ရာဇဝင္သမုိင္းဆုိတာေတြနဲ႔ လိမ္ညာမႈိင္းတုိက္လုိ႔ရမွာျဖစ္ေၾကာင္းေျပာရင္း ဒီတပတ္အဆုံးသတ္ပရေစ။ ေရွ႕အပတ္မွာေတာ့ ေခတ္အျမင္ မ်ိဳးခ်စ္အျမင္နဲ႔ ေရးတဲ့ တုိင္းရင္းရာဇဝင္ေတြေပၚလာပုံ ျမန္မာအစေက်ာက္ဆည္ကစတဲ့ ေခတ္သစ္သုေတသနေတြေၾကာင့္
ျပည္သူအၾကား ဂယက္ရုိက္ပုံေတြကုိ ေျပာပါ့မယ္။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။



10 Responses to “ရာဇဝင္ကုိဖ်က္ပစ္္ျခင္း ေရႊတိဂုံကုိျမင္လွ်င္ (နံပါတ္ ၁၂)”

  1. 1 shwebalay

    ရင္ခံုသံဆရာျကီးအတြက္ မွာ ဒဂုန္တာရာ ဟာ ဗိုလ္တာရာလို ့ေရးတာလား။။
    ဗိုလ္တာရာ ရဲးေဘာ္သံုးက်ိတ္ပါ။ဒဂံုတာရာ ရဲးေဘာ္သံုးက်ိတ္ထည္းမွ ့မပါတာ။

    • 2 bobolansin

      ဦးေနဝင္းက ဗုိလ္တာရာနဲ႔ ေရာေနတာပါ။ ဒဂုံတာရာလဲ စစ္တြင္းက ဗုိလ္ရာထူးရဘူးတယ္။ ရုံးမသြားတာပဲ။

  2. ကုိဘုိုဘို…ခင္ဗ်ာ…

    တစ္ပတ္ တစ္ပတ္..အာအက္ဖ္ေအမွာ ေျပာတာေတြက တုိသလုိပဲ…။ (ဖတ္ရတာ အားမရလုိ႔။ း)

    ကုိဘုိဘုိ ေျပာ/ေဟာ ခဲ႔တဲ႔ အပတ္စဥ္ ထုတ္လႊင့္ထားတာေတြကုိ အသံဖုိင္နဲ႔ ဘယ္လုိ ယူလုိ႔ ရနုိင္မလဲ ဗ်.။ အဆင္ေျပရင္ အဲဒီ အသံဖုိင္ေတြ ရခ်င္တယ္ ဗ်။ လုပ္ပါဦး….။(က်ဳပ္ ရြာက အေပါင္းအသင္းေတြကုိ နားေထာင္ေစခ်င္လုိ႔ပါ )။

    ရုိေသစြာျဖင့္

  3. 4 bobolansin

    ငါးမိနစ္ထဲမုိ႔ း) မလုပ္ပါနဲ႔ ဆရာရယ္ အသံက မေကာင္းလုိ႔ သိခ်င္ အစမ္းတင္ေပးပါ့မယ္

  4. 5 soezeya

    အဲဒါနဲ႔မ်ား ၀ီလွ်ံေလးဆုိၿပီး လုပ္ေနၾကေသးတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္ေလာက္ပဲ သေဘာထားၾကီးၾကီး ျပန္စဥ္းစားၾကည့္ရင္ေတာ့ ျဗိတိသွ် ဘုရင္မ်ိဳးဆက္ဟာ ဓားျပအၾကီးစားၾကီးေတြပဲ

    • 6 bobolansin

      လူလည္ႀကီးမ်ားေပါ့ ဆာစုိးရယ္ း) ကိတ္ေလးေတာ့ သနားပါ

    • 7 TharPhyu

      ၾဆာတို႔လဲ အို၀င္ေလး ရြန္းနီေလး ဆိုလုပ္ေနၾကတာပဲ…

  5. ျမန္မာအစေက်ာက္ဆည္ကတဲ့ ေခတ္သစ္သုေတသနေတြေၾကာင့္
    ျပည္သူအၾကား ဂယက္ရုိက္ပုံေတြကုိ ေျပာပါ့မယ္ ။ ဆိုလို႔စိတ္၀င္စားပါတယ္ ။
    (၁)ျမန္မာအစ တေကာင္းက
    (၂) ျမန္မာအစ ေက်ာက္ဆယ္က
    (၃) ပ်ဴစစ္လ်င္ျမန္မာ
    ခ်စ္စံ၀င္းတို႔က (၁)ျမန္မာအစ တေကာင္းက ကိုတင္ေနၾကတယ္ ။ လုစ္ အဆို (၂) ကို ေဒါကိတာ သန္းထြန္း က လိုက္တယ္ ။( ဆန္႔က်င္တဲ့ ျမန္မာမ်ိဳးခ်စ္ ပညာရွင္ ၾကိးေတြလဲေတာ္ေတာ္မ်ားသား )။(၃)ပ်ဴစစ္လ်င္ျမန္မာ လို႔ ဘုန္းတင့္ေက်ာ္ ကေရးျပန္ေရာ ။ ဆရာၾကိး ေဒါက္တာသန္းထြန္းက ငါဒီမွာေဟ့ လို႔ ေအာ္လိုက္ျခင္သည္ ဆိုျပန္ေတာ့ ေပ်ာက္ေနတဲ့ပ်ဴ နဲ႔ တရုတ္ျပည္က ျမန္စု ေတြ ေႏွာျပိး ျမန္မာျဖစ္လာတယ္လို႔ လက္ခံရမလိုလို ။ ေဒါက္တာတိုးလွ တို႔က လက္ေရွာင္ေနတယ္လို႔ထင္တယ္ ။ လုပ္ပါဦးဗ်ာ ။

  6. 10 bobolansin

    It’s not my area but I’ll try to draw an outline observation. Thanks for interest.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: