Ludu and I

13Mar14

From the Dissident Blog published by Swedish PEN

ludu

ludu

1946 saw the establishment of a regime-critical daily newspaper called Ludu. Today, it is a natural institution for dissident writers in Burma. Despite the constant pressure and threats it received over the years, Ludu has continued operating the daily newspaper, and over the years, it has expanded its operations and currently includes the publishing of books, as well as having created a resource library of hard-to-come-by Burmese books and magazines from the early 20th century. The following is a personal reflection offered by Bo Bo Lansin, the grandson of the newspaper’s founder, on Ludu’s significance to the country throughout the years. Continue reading ‘Ludu and I’


Mandalay Fire

11Feb14

Mdy

အႏွစ္ ၃ဝ ပဲ ရွိပါေသးတယ္။ ေနာက္လူေတြကေတာ့ အရင္ကပုံရိပ္ေတြကို ဆဝါးလို႔ ၾကည့္ႏိုင္ၾက ပါအုံးမလား။ က်ေနာ္တို႔ အညာမွာ မႏၱေလးဆိုတာ ပူတာ အိုက္တာ မွန္ေပမယ့္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္နဲ႔ အင္မတန္ စုစုရုံးရုံး ရွိၾကတဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးပါ။ ရာသီလိုက္ ပြဲေတြက လည္းမ်ား၊ လူေတြ စီးပြားေရး ကလည္း ေမွာင္ခိုေခတ္မွာ ေတာ္ေတာ္ စည္စည္ကားကား ရွိခဲ့ေတာ့ အဲဒိကိစၥႀကီးသာ မျဖစ္ခဲ့ရင္ ၿမိဳ႕ဟာ တရုတ္ေတြ ေရာက္လာလည္း ၿမိဳ႕ခံေတြနဲ႔ စီးပြားေရး လူမႈေရးမွာ ကြာဟမႈ ႀကီးပါ့မလား စဥ္းစားမိတယ္။ Continue reading ‘Mandalay Fire’


kyatkho

ေမာင္က်ပ္ခိုးကို လူ႔ေလာကတြင္ အေကာင္အထည္ႏွင့္ ေတြ႔သိဖူးသည္ မဟုတ္ပါ။ အင္တာနက္ေခၚ တက္ေခတ္ရုပ္သံ စက္ခလုပ္မ်ားမွ သိကြ်မ္းရသည္ ျဖစ္ရကား က်ပ္ခိုးစာေရးေကာင္းသည္မွ လြဲ၍ တိတိပပ သိႏိုင္သည္မဟုတ္။ က်ပ္ခိုးကို ၾကားလူတေယာက္ဆီမွ သိလာရပီးေနာက္ သူ႔စာဆိုသည္ေတြကို ေပးဖတ္ပါသည္။ မွန္တာေျပာရလွ်င္ အသိစာဖတ္ရတာ ေလာကမွာ ဝန္ႀကီးလွေသာအလုပ္ဟု ျမင္ပါသည္။ ေကာင္းပီေကာင္းရဲ့ ေျပာလႊတ္လိုက္ရုံႏွင့္ အေတာ္မ်ားမ်ားက ဇာတ္လမ္းက ျပတ္သည္မဟုတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ က်ပ္ခိုးစာ စဖတ္ရသည္ႏွင့္ ဤသူကား ႏွယ့္ႏွယ္မဟုတ္ဟု သိလိုက္ပါသည္။ Continue reading ‘မွာေတာ္ပုံ’


ျမန္မာျပည္မွာ သံဃာထုရဲ့ ႏိုင္ငံေရးၾသဇာနဲ႔ ပတ္သက္ပီး ေျပာဆိုမႈ ေတာ္ေတာ္ရွိလာပါတယ္။ အဓိကက မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒကိစၥ၊ ၉၆၉ စသည္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ ေခတ္သစ္ႏိုင္ငံေရးဟာ ဘာသာေရး အဖြဲ့ေတြက အစျပဳတာမို႔ သံဃာထု ၾသဇာက အထူးရွိခဲ့ပါတယ္။ ကေန႔ထိလည္း ရွိဆဲလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ၿမိဳ႕ေပၚ ပညာတတ္ လူလတ္တန္းစားက ဒီၾသဇာကို သတိမမူႏိုင္ေပမယ့္ ကုန္သည္လယ္လုပ္ လူထုအမ်ားစုမွာ ဘာသာေရး အရွိန္အဝါ ယုံၾကည္မႈက အထူး ႀကီးမားဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံေရးမွာ ေရွ႕တန္းက ေနရာယူထားတဲ့ လႈပ္ရွားသူမ်ား၊ လူမ်ိဳးစု ႏိုင္ငံေရး အင္အားမ်ားထက္ အဓိက ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္ မ်ားရဲ့ ေနာက္လိုက္နဲ႔ ေထာက္ခံမႈက ပိုသည္ သာသည္ မေျပာႏိုင္ရင္ မတိမ္းမယိမ္း ရွိပါမယ္။ အစဥ္အဆက္ လည္း ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုမ်ားက ဘာသာေရး ေထာက္ခံမႈ ရဖို႔ ႀကိဳးစားေလ့ ရွိပါတယ္။ Continue reading ‘Sangha and Laity’


ကိုေဆာင္းလို႔သိၾကတဲ့ ဗိုလ္ထိန္ဝင္း ၂ဝ၁၄ မွာ တရာျပည့္မွာပါ။ ကိုေဆာင္းဆုံးတာက စစ္ပီးစ အႏွစ္ ၇ဝ နီးပါပီ။ ၃ က်ိပ္ေတြထဲ ေဖာ္မိုဆာမွာ ေနာက္တိုက္ပြဲေတြမွာ က်သြား ဆုံးသြားသူေတြ ရွိပါတယ္။ ေတာထဲမွာ သတ္ခံရသူလည္း ရွိပါတယ္။ ထိန္ပင္မွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို စုေဝးဂူေလးေတြ သြင္းထားတယ္လို႔လည္း သိရတယ္။ ေျပာရရင္ေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကလြဲပီး ဘယ္ ၃က်ိပ္ဝင္ကိုမွ လူသူေလးစားစရာ အမွတ္တရ လုပ္မထားႏိုင္ၾကဘူး ထင္ပါတယ္။ (ပ်ဥ္းမနား ဗိုလ္ေတာက္ထိန္၊ လူသတ္ၾကမ္းတဲ့အမတ္မင္းကို သူ႔ၿမိဳ႕ကဘယ္လိုထားတယ္မသိပီ) ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေဇာ အရိုးအိုး ကလည္း ေလာေလာဆယ္မွာ ျပန္သယ္လို႔ မရေသးပါဘူး။ တပ္က အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ တိုင္းျပည္မွာ တပ္ရဲ့ ဘိုးေဘးေတြကို ဒီလိုထားရွိတာက တပ္မွာ လူကိုးကြယ္မႈ မရွိဘူးလို႔ျပသလား၊ တပ္တြင္း အာဏာသိမ္းပြဲေတြ အက်ိဳးဆက္ အေဖမ်ားမ်ား မထားတာလား ဒုတိယဟာပဲ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ Continue reading ‘A Forgotten Comrade’


၁၅ဝ ျပည့္ ျမန္မာစာ ညြန္႔ေပါင္းက်မ္းျပဳ ဦးေက်ာ္ထြန္း (စက္ ၅ ) ၊ ေက်ာက္စာဝန္ေဟာင္း ေတာ္စိန္ခို (ဒီ ၇)

ရာျပည့္- ပထမ ကမၻာစစ္ (ဇူ)၊ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာ (ၾသ ၁၅)၊ ေရႊျပည္စိုး ဝတၳဳ၊ ေတာ္စိန္ခို -လႊတ္ေတာ္မွတ္တမ္း၊ ဦးဥတၱမ -ဂ်ာပန္ျပည္ အတၳဳပၸတၱိ၊ ဖြား- ဆမားဒူးဝါး (ေဖ ၁၂)၊ ေမာင္သုတ (မတ္ ၁၂)၊ ညိဳျမ (ဧ ၁ဝ)၊ သိန္းေဖျမင့္ (ဇူ ၁ဝ)၊ ဓမၼိကဦးဘသန္း (ၾသဂုတ္ ၆)၊ စန္းေသာ္တာ (ႏို ၉)၊ ေရစႀကိဳ ဆရာေတာ္လြန္ (ေအာက္ ၅)

ႏွစ္ ၉ဝ – ျမန္မာမွာ ပထမဆုံး လူေသတဲ့ ႏိုင္ငံေရး မႏၱေလး ဦးစႏၵိမာ အဓိကရုဏ္း (ၾသ ၁၆ )၊ ေမာင္ဖိုးက်ား- ျမန္မာ့ ဂုဏ္ရည္၊ ကာတြန္းေဖသိန္း (ေဖ)၊ သမၼတ စိန္လြင္၊ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္၊ ေဒါက္တာ ျမင့္ျမင့္ခင္ (ဒီ ၁၅)

ႏွစ္ ၈ဝ – စစ္ကိုင္းတံတား (ဇန္ ၂ )၊ ပထမဆုံး ျမန္မာ အစိုးရ အယုံအၾကည္မရွိအဆို (ေဖ ၂ဝ) ၊ ပထမဆုံး ခ်င္းညီလာခံ (စက္ ၂၉၊ ေယာေခ်ာင္းတိုက္ ဝရဲ႐ြာ) ၊ ေခတ္စမ္းပုံျပင္မ်ားႏွင့္ ကဗ်ာမ်ား၊ မဟာဆန္ခ်င္သူ ျပဇာတ္

၇၅ ႏွစ္ – ဗတလစ ၊ ABTUC (ဇန္ ၉)၊ တရုတ္ ဗမာ လမ္းမႀကီးဖြင့္ (ဇန္ ၁ဝ)၊ အာဇာနည္ ၁၇ ဦးက် (ေဖ ၁ဝ)၊ ဗေမာ္အစိုးရျပဳတ္က် (ေဖ ၁၂) ၊ ကြန္ျမဴနစ္ ပါတီ (ၾသ ၁၅)၊ ဦးဥတၱမလြန္ (စက္ ၉)၊ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂိုဏ္း (ေအာက္ ၁)၊ ေျမေအာက္ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔ UG (ႏို ၁၈) ၊ ကိုေဒါင္း၊ ဦးဘေသာင္းတင္ အကဲျဖတ္စာတမ္း၊ ေဒၚမမႀကီး အမ်ိဳးသမီး စာဆိုေတာ္မ်ား အတၳဳပၸတၱိ၊ ပန္းသာမစာဥ၊ လယ္တီပ႑ိတလြန္

ႏွစ္ ၇ဝ – သခင္စိုး လူ ၆ ေယာက္ ကြန္ျမဴနစ္ ပါတီ ကြန္ဂရက္ (ဇန္)၊ မဟာဗမာ အစည္းအရုံး (ၾသ ၁)၊ ဖက္ဆစ္တိုက္ဖ်က္ေရး အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ထူေထာင္ (ၾသ ၂၃)၊ စာဆိုေတာ္ေန႔ ဦးပုညေန႔ ပထမဆုံးက်င္းပ

ႏွစ္ ၆ဝ – ဘုရင့္ေနာင္ စစ္ဆင္ေရး (မတ္)၊ ဆ႒သဂၤါယနာ (ေမ)၊ ျမန္မာ့စြယ္စုံက်မ္း စထြက္၊ ေမာင္သုတ- ျမန္မာစာ ျမွင့္ခ်င္လြန္းလို႔၊ လင္းယုန္သစ္လြင္- ဘုံကြ်န္

ႏွစ္ ၅ဝ – ႏိုင္ငံျခား ဘာသာသင္ေက်ာင္း၊ The Working People’s Daily (ဇန္)၊ ရာတန္ ၅ဝတန္ ျပည္သူပိုင္ အႀကီးဆုံးသိမ္း (ေမ) ၊ တကၠသိုလ္ စနစ္သစ္ ပညာေရး ေၾကညာ (ၾသ)၊ ပါတီအဖြဲ႔အစည္းဖ်က္သိမ္း အမ်ိဳးသား စည္းလုံးညီညြတ္ေရးကို ကာကြယ္သည့္ဥပေဒ (မတ္)၊ ဆရာမႈိင္းလြန္ (ဇူ ၂၃)၊ ျပည္သူခ်စ္ေသာ အႏုပညာသည္မ်ား (ေမ)၊ ေဒါက္တာသန္းထြန္း -ေခတ္ေဟာင္း ျမန္မာရာဇဝင္၊ သခင္တင္ျမ – ဘုံဘဝမွာျဖင့္၊ ဗုဒၶသာသနာအဖြဲ႔ – တိပိဋက ပါဠိ-ျမန္မာ အဘိဓာန္

ႏွစ္ ၄ဝ – ျပည္ေထာင္စု ဆိုရွယ္လစ္ သမၼတႏိုင္ငံ (မတ္ ၂ )၊ ဦးသန္႔ အေရးအခင္း (ဒီ)

ႏွစ္ ၃ဝ – မႏၱေလးမီးႀကီး (မတ္ ၂၄)

တခ်ိဳ႕ခုႏွစ္မတိက် ကြဲလြဲသည္မ်ား ရွိလိမ့္မည္ ၊ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ေဇယ်ေက်ာ္ထင္ဘရွင္ကို ၁၉၁၄ ဖြားဟုလည္းဆိုၾကသည္ ။


8888

30Jul13

၈ေလးလုံးအေၾကာင္းေရးဖို႔ ေျပာလာသူ ရွိလာေသာအခါ လူတရုံးရုံးႏွင့္ ရွိခဲ့ေသာ တလကို ျပန္စဥ္းစား ရသည္။ နယ္ၿမိဳ႕တခ်ိဳ႕တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ပ်က္၍ ဝန္ထမ္းမ်ား လုံၿခံဳရာ ဇာတိ ရပ္ရြာ ျပန္ရသည္ ကိုလည္းေကာင္း၊ လမ္းတေလွ်ာက္ စစ္ေဆးေရး ဆိုေသာ ပုဂၢိဳလ္ တခ်ိဳ႕၏ အာဏာစက္ ျပင္းပုံ ကိုလည္းေကာင္း၊ ထိုထက္ ေထာင္ေထာင္ ေထာင္ေထာင္ လုပ္သည့္ ပါတီေကာင္စီ အာဏာပိုင္ တခ်ိဳ႕ လက္လြန္ ေျခကြ်ံတြင္ ေပ်ာက္ပ်က္ကုန္ သည္ကိုလည္း ျမင္ပါ၏။ ထိုထက္ စစ္ကိုင္း၊ ရန္ကုန္ စသည့္ ၿမိဳ႕မ်ားတြင္ ေသြးထြက္ သံယို ႀကီးစြာ ျဖစ္ရေသာ အမႈတို႔မွာ လူ႔သမိုင္း၏ အမည္းစက္ ႀကီးမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ေနာက္ဆုံး အာဏာသိမ္း သည့္ရက္ ႏွင့္ ပစ္တုန္း ခတ္တုန္း မာရွယ္ေလာ လမ်ားကို တခ်ိဳ႕ေမ့ၾကမည္ မဟုတ္ပါ။ မႏၱေလးၿမိဳ႕ စစ္ကိုင္းတန္းက တိုက္ႀကီးတလုံးမွာ မ်က္ႏွာစာ ရွိ ျပတင္းမွန္သမွ် ပက္ပက္စက္စက္ ကြဲေက် ေနသည့္ ရႈခင္းမွာ စြဲေနေတာ့သည္။ Continue reading ‘8888’




Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 56 other followers